اقامت کاری ترکیه ۲۰۲۶: مجوز کار، شرایط و هزینه

اقامت کاری ترکیه یعنی داشتن «مجوز کار» (çalışma izni) از وزارت کار و تأمین اجتماعی ترکیه. این مجوز طبق قانون جایگزین اقامت می‌شود، ولی عکسش درست نیست: اقامت توریستی یا تحصیلی به‌تنهایی حق کار نمی‌دهد. درخواست را معمولاً کارفرما از طریق سامانهٔ الکترونیک وزارت کار ثبت می‌کند. اگر در ترکیه اقامت ندارید، اول باید از کنسولگری ترکیه در کشور خودتان «ویزای کار» بگیرید. در این راهنما شرایط، مراحل، هزینه‌ها و اشتباه‌های رایج را برای ایرانی‌ها می‌خوانید.

این مطلب راهنمای عمومی است و مشاورهٔ حقوقی نیست. معیارهای ارزیابی (حقوق، تعداد کارمند ترک، سرمایه) هر چند وقت یک بار تغییر می‌کنند و پیش از اقدام باید در سایت وزارت کار تأیید شوند.

اقامت کاری ترکیه در یک نگاه (مهر ۱۴۰۵)
مرجع صدور	وزارت کار و تأمین اجتماعی (ÇSGB)، طبق قانون ۶۷۳۵
چه کسی درخواست می‌دهد	معمولاً کارفرما، از طریق سامانهٔ e-İzin (calismaizni.gov.tr)
اگر در ایران هستید	ویزای کار از کنسولگری ترکیه و دریافت کد ۱۶ رقمی
اگر در ترکیه هستید	اقامت معتبر حداقل ۶ ماهه لازم است (درخواست داخل کشور)
مدت مجوز اول	حداکثر ۱ سال، فقط برای همان کارفرما و همان کار
تمدید	اولی حداکثر ۲ سال، بعدی‌ها حداکثر ۳ سال (با همان کارفرما)
هزینهٔ دولتی ۱ ساله (۲۰۲۶)	۱۲٬۵۷۴٫۹۰ لیر حقوق دولتی + ۹۶۴ لیر بهای برگ

فهرست محتوا

اقامت کاری ترکیه چیست و با اقامت عادی چه فرقی دارد؟

طبق ماده ۶ قانون بین‌المللی نیروی کار (۶۷۳۵)، کار کردن خارجی‌ها بدون مجوز کار ممنوع است. طبق ماده ۱۲ همان قانون، مجوز کار به جای اقامت می‌نشیند، اما برعکسش صادق نیست: داشتن اقامت (مثلاً توریستی، کوتاه‌مدت یا تحصیلی) به شما حق کار نمی‌دهد. استثنا فقط برای پناهنده و حمایت ثانویه است.

پس اگر دانشجو هستید و می‌خواهید کار کنید، مسیر جدا و قوانین جدا دارد. دربارهٔ اقامت تحصیلی راهنمای اقامت تحصیلی ترکیه را ببینید. کار بدون مجوز هم برای کارگر و هم برای کارفرما جریمه و ریسک اخراج از کشور دارد.

انواع مجوز کار در ترکیه

مجوز کار محدود (سوره‌لی): رایج‌ترین نوع. برای یک کارفرما و یک محل کار مشخص صادر می‌شود. در اولین درخواست حداکثر یک سال اعتبار دارد (ماده ۱۰).
مجوز کار مستقل (bağımsız): برای صاحبان مشاغل تخصصی که قوانین خاص همان حرفه اجازه می‌دهد. شرایطش سخت‌تر است و قابل‌تضمین نیست.
مجوز کار نامحدود: برای کسی که اقامت بلندمدت دارد یا دست‌کم ۸ سال مجوز کار قانونی داشته است. حق دریافتش «مطلق» نیست.
کارت ترکوآز (Turkuaz Kart): برای افراد واجد شرایط ویژه از نظر تحصیلات، تجربه یا سرمایه‌گذاری. ۳ سال اول دورهٔ گذار است. همسر و فرزندان هم مدرک اقامت‌مانند می‌گیرند.
شریک شرکت: مدیر شریک شرکت با مسئولیت محدود یا عضو شریک هیئت‌مدیرهٔ سهامی هم می‌تواند با مجوز کار فعالیت کند (ماده ۱۰). برای شرکت‌های تازه معیار سرمایه هم دارد.

شرایط گرفتن اقامت کاری ترکیه

درخواست بر اساس «سیاست نیروی کار بین‌المللی» ارزیابی می‌شود و سفارش‌دهنده کارفرماست. موارد زیر طبق متن قانون موجب رد درخواست می‌شوند (ماده ۹): ارائهٔ مدرک جعلی یا گمراه‌کننده، نداشتن توجیه کافی برای استخدام خارجی، درخواست برای شغل‌هایی که قانون برای شهروند ترک نگه داشته، نداشتن تخصص لازم و ناتمام‌ماندن مدارک در مهلت قانونی.

معیارهای عددی را دفتر وزارت کار تعیین می‌کند و گاهی عوض می‌کند. آنچه در ادامه می‌آید از منابع ثانویه (شرکت‌های حقوقی و حسابداری) گرفته شده و هر جا تأیید رسمی پیدا نکردم، صریح نوشته‌ام:

حداقل حقوق: شرکت EY تأیید کرده که از ۱ ژانویهٔ ۲۰۲۶ برای درخواست جدید و تمدید، حداقل حقوق ناخالص ماهانه ۳۳٬۰۳۰ لیر (خالص ۲۸٬۰۷۵٫۵۰ لیر) ملاک است. دفاتر حقوقی ضریب‌هایی بر حسب شغل گزارش می‌کنند (مثلاً ۱ برابر برای خدمات خانگی و کارهای دیگر، ۲ برابر برای مشاغل تخصصی، ۴ برابر برای مهندس و معمار). ضریب‌های دقیق را از وزارت کار تأیید کنید.
سهمیهٔ کارمند ترک: طبق منابع ثانویه برای هر خارجی دست‌کم ۵ کارمند ترک در شرکت لازم است. اطلاعیهٔ رسمی مستقل پیدا نشد.
سرمایهٔ شرکت: منابع ثانویه سرمایهٔ پرداخت‌شدهٔ ۵۰۰ هزار لیر را ذکر می‌کنند (یا فروش یا صادرات به میزان معین). تأیید رسمی پیدا نشد.
استثناهای جدید: یک مقالهٔ حقوقی گزارش می‌دهد از ۳ اوت ۲۰۲۶ بعضی معیارها برای کسانی که حداقل یک سال از ۳ سال گذشته در ترکیه قانونی ساکن بوده‌اند (تا سقف ۳ خارجی در هر محل کار) یا ۸ سال سابقهٔ قانونی دارند، تعدیل شده است. این مورد را در منبع رسمی تأیید نکردم؛ پیش از تصمیم از وکیل یا وزارت کار بپرسید.

مراحل گرفتن اقامت کاری ترکیه برای ایرانیان

اگر هنوز در ایران هستید

کارفرمای ترک پیدا کنید که حاضر به استخدام قانونی و درخواست مجوز کار باشد.
طبق صفحهٔ رسمی وزارت کار، برای «درخواست از خارج کشور» به کنسولگری یا سفارت ترکیه در کشور خودتان مراجعه کنید و درخواست ویزای کار بدهید. در پایان یک شمارهٔ مرجع ۱۶ رقمی می‌گیرید.
این شماره را به کارفرما بدهید تا درخواست آنلاین را در سامانهٔ e-İzin ثبت کند.
اگر مجوز تأیید شد، طبق ماده ۱۲ باید ظرف ۶ ماه از شروع اعتبار مجوز وارد ترکیه شوید، وگرنه مجوز لغو می‌شود.

اگر در ترکیه اقامت دارید

باید اقامت معتبر با مدت دست‌کم ۶ ماه داشته باشید و شمارهٔ خارجی‌تان با ۹۹ شروع شود.
درخواست داخل کشور از طریق e-Devlet و سامانهٔ e-İzin ثبت می‌شود.
برای تمدید، درخواست را از ۶۰ روز مانده به پایان مجوز تا پیش از پایان آن ثبت کنید. بعد از پایان مجوز، درخواست تمدید رد می‌شود (ماده ۷).

ارزیابی درخواست‌های کامل طبق قانون ظرف ۳۰ روز تمام می‌شود و اگر مدارک ناقص باشد حداکثر ۳۰ روز مهلت تکمیل داده می‌شود (ماده ۷).

هزینهٔ اقامت کاری ترکیه ۲۰۲۶

جدول زیر حقوق دولتی (harç) و بهای برگ (değerli kâğıt) سال ۲۰۲۶ را از صفحهٔ رسمی وزارت کار نشان می‌دهد. هر دو باید جداگانه پرداخت شوند.

مدت مجوز	حقوق دولتی ۲۰۲۶ (لیر)
تا ۱ سال	۱۲٬۵۷۴٫۹۰
بیش از ۱ تا ۲ سال	۲۵٬۱۴۹٫۸۰
بیش از ۲ تا ۳ سال	۳۷٬۷۲۴٫۷۰
بیش از ۳ تا ۴ سال	۵۰٬۲۹۹٫۶۰
بیش از ۴ تا ۵ سال	۶۲٬۸۷۴٫۵۰
نامحدود / مستقل	۱۲۵٬۸۰۲٫۲۰
بهای برگ (همهٔ انواع)	۹۶۴٫۰۰

بعد از ارزیابی مثبت، به شما اعلام می‌شود و باید ظرف ۳۰ روز هر دو مبلغ را پرداخت کنید، وگرنه درخواست رد می‌شود. پرداخت از طریق «دفتر مالیات دیجیتال» (dijital.gib.gov.tr) با کارت بانکی یا از طریق بانک‌های دولتی ممکن است. هزینهٔ وکیل یا شرکت مشاوره جدا و به قرارداد شما بستگی دارد.

نکته‌های عملی برای ایرانی‌ها

قبل از کار کردن مجوز بگیرید. «اول شروع کنم، بعد درست می‌شود» برای کارگر و کارفرما جریمه دارد.
کارفرما را بررسی کنید. کارفرمایی که حاضر نیست شما را بیمه و با مجوز استخدام کند، نشانهٔ خطر است.
مدارک را از منبع رسمی تهیه کنید. ارائهٔ مدرک جعلی یا ناقص یکی از دلایل رد قانونی است.
مجوز فقط برای همان کارفرماست. با عوض کردن کارفرما باید درخواست تازه بدهید و مثل اولین درخواست ارزیابی می‌شود.
وضعیت سفر را چک کنید. برای ویزای کار از کنسولگری باید به ایران یا کشور دیگر سفر کنید؛ وضعیت پروازها را در پروازهای ایران و ترکیه ببینید.
حقوق را با حداقل حقوق مقایسه کنید. درباره حداقل حقوق در حداقل حقوق ترکیه ۲۰۲۶ بیشتر بخوانید.
به قوانین اقامت دقت کنید. برای پیشینهٔ حقوقی مهاجرت قانون ۶۴۵۸ را بخوانید.

سؤالات متداول اقامت کاری ترکیه

آیا با ویزای توریستی می‌شود کار قانونی پیدا کرد و مجوز کار گرفت؟

طبق صفحهٔ رسمی وزارت کار، درخواست داخل کشور فقط برای کسی است که اقامت معتبر دست‌کم ۶ ماهه دارد. با ویزای توریستی کوتاه‌مدت مسیر درست، درخواست ویزای کار از کنسولگری است.

آیا خود فرد می‌تواند درخواست بدهد؟

در عمل معمولاً کارفرما درخواست را در سامانهٔ e-İzin ثبت می‌کند. قانون هم اجازه می‌دهد درخواست توسط «مؤسسهٔ واسطهٔ مجاز» انجام شود (ماده ۷).

مجوز کار چند سال اعتبار دارد؟

اولین مجوز حداکثر یک سال است. بعد از آن اولین تمدید تا دو سال و تمدیدهای بعدی تا سه سال با همان کارفرما ممکن است (ماده ۱۰).

چه موقع می‌توان مجوز کار نامحدود گرفت؟

کسی که اقامت بلندمدت دارد یا دست‌کم ۸ سال مجوز کار قانونی داشته می‌تواند درخواست بدهد، ولی این حق مطلق نیست (ماده ۱۰).

آیا کار بدون مجوز مجازات دارد؟

بله. ماده ۶ قانون کار بدون مجوز را ممنوع می‌داند. جزئیات جریمه‌ها را از وزارت کار یا وکیل بپرسید؛ در این مطلب مبلغ جریمه‌ها را بررسی نکرده‌ام.

منابع

آخرین به‌روزرسانی: ۱۲ مهر ۱۴۰۵ (۴ اکتبر ۲۰۲۶). مبالغ و معیارها را پیش از اقدام در سایت وزارت کار دوباره بررسی کنید.

اقامت کاری ترکیه برای ایرانیان ۲۰۲۶: مجوز کار، شرایط، هزینه و مراحل

اقامت کاری ترکیه چیست و با اقامت عادی چه فرقی دارد؟

انواع مجوز کار در ترکیه

شرایط گرفتن اقامت کاری ترکیه