افزایش اجاره ترکیه مهر ۱۴۰۵: سقف ۳۱٫۴۹٪ و تورم سپتامبر ۲۰۲۶
افزایش اجاره ترکیه برای قراردادهایی که در مهر ۱۴۰۵ (اکتبر ۲۰۲۶) تمدید می‌شوند حداکثر ۳۱٫۴۹ درصد است. این عدد از «میانگین دوازده‌ماههٔ تورم» می‌آید که TÜİK روز ۵ اکتبر ۲۰۲۶ همراه با تورم سپتامبر اعلام کرد. تورم سالانهٔ رسمی ترکیه در سپتامبر ۲۹٫۷۳ درصد و تورم ماهانه ۱٫۸۴ درصد بود. اگر مستأجر هستید، یعنی صاحب‌خانه نمی‌تواند در تمدید قرارداد بیش از این درصد اجاره را بالا ببرد، حتی اگر ادعای دیگری بکند.
| تورم سپتامبر ۲۰۲۶ و سقف اجاره در یک نگاه | |
|---|---|
| تورم ماهانه (سپتامبر ۲۰۲۶) | ۱٫۸۴٪ (TÜİK) |
| تورم سالانه | ۲۹٫۷۳٪، اولین بار از نوامبر ۲۰۲۱ زیر ۳۰٪ |
| میانگین دوازده‌ماههٔ تورم | ۳۱٫۴۹٪ |
| سقف افزایش اجاره برای تمدید در مهر ۱۴۰۵ | ۳۱٫۴۹٪ |
| تورم سالانه به برآورد ENAG (گروه مستقل) | ۴۶٫۶۱٪ (رسمی نیست) |
سقف افزایش اجاره در ترکیه چطور حساب می‌شود؟
قاعدهٔ اصلی در مادهٔ ۳۴۴ قانون تعهدات ترکیه (Türk Borçlar Kanunu، شمارهٔ ۶۰۹۸) آمده است. طبق متن این ماده، توافق دو طرف دربارهٔ اجارهٔ دورهٔ جدید نمی‌تواند از «تغییر میانگین دوازده‌ماههٔ شاخص قیمت مصرف‌کننده (TÜFE)» در سال قبل بیشتر باشد. اگر دو طرف توافق نکنند، قاضی اجارهٔ جدید را تعیین می‌کند و او هم از این سقف نمی‌تواند عبور کند.
نکتهٔ مهم برای ایرانی‌ها: این سقف دربارهٔ تمدید قرارداد است. برای قرارداد تازه با مستأجر جدید، متن ماده سقفی نمی‌گذارد و قیمت را بازار تعیین می‌کند.
سقف ۲۵ درصدی دیگر برقرار نیست
در متن قانون، مادهٔ موقت ۲ سقف ۲۵ درصد را فقط برای تمدیدهای ۲ ژوئیهٔ ۲۰۲۳ تا ۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۴ گذاشته بود. بعد از این تاریخ، سقف همان میانگین دوازده‌ماههٔ تورم است. بنابراین هر ماه سقف تازه‌ای وجود دارد و بعد از اعلام تورم همان ماه روشن می‌شود.
محاسبهٔ افزایش اجاره: چند مثال
اجارهٔ فعلی را در ۱٫۳۱۴۹ ضرب کنید تا حداکثر اجارهٔ جدید به دست بیاید:
| اجارهٔ فعلی (لیر) | حداکثر افزایش | حداکثر اجارهٔ جدید |
|---|---|---|
| ۲۰٬۰۰۰ | ۶٬۲۹۸ | ۲۶٬۲۹۸ |
| ۳۰٬۰۰۰ | ۹٬۴۴۷ | ۳۹٬۴۴۷ |
| ۴۵٬۰۰۰ | ۱۴٬۱۷۰ | ۵۹٬۱۷۰ |
| ۶۰٬۰۰۰ | ۱۸٬۸۹۴ | ۷۸٬۸۹۴ |
این اعداد محاسبهٔ خود ماست، نه جدول رسمی. مبلغ‌ها را پیش از امضا دوباره حساب کنید.
مهلت‌ها و حقوق مستأجر خارجی در افزایش اجاره ترکیه
- تمدید خودکار: طبق مادهٔ ۳۴۷، مستأجر اگر دست‌کم ۱۵ روز قبل از پایان قرارداد اطلاع ندهد، قرارداد با همان شرایط یک سال تمدید می‌شود. صاحب‌خانه فقط به دلیل تمام شدن مدت نمی‌تواند قرارداد را تمام کند (استثنای دورهٔ ده‌ساله در همان ماده آمده).
- شکایت دربارهٔ اجاره: طبق مادهٔ ۳۴۵، دعوا برای تعیین اجارهٔ جدید باید دست‌کم ۳۰ روز قبل از شروع دورهٔ جدید باز شود، یا صاحب‌خانه در همین مهلت افزایش را کتباً به مستأجر اطلاع داده باشد.
- اجاره به ارز خارجی: مادهٔ ۳۴۴ برای قراردادهای ارزی هم قاعده دارد، ولی استفادهٔ ارز در قرارداد بین مقیم‌ها محدودیت‌های جداگانه دارد که در این مطلب راستی‌آزمایی نکردم. قرارداد را به لیر ببندید و در صورت شک از وکیل بپرسید.
- پیش‌پرداخت و ودیعه: متن ماده‌های بالا دربارهٔ آن‌ها نیست. هر شرطی را در قرارداد خوب بخوانید و رسید بگیرید.
تورم ترکیه در سپتامبر ۲۰۲۶: چه چیزی گران شد؟
طبق گزارش‌ها از داده‌های TÜİK، تورم سالانهٔ «مسکن، آب، برق و سوخت» ۳۹٫۹۹ درصد بود، در حالی که غذا و نوشیدنی ۲۷٫۶۲ درصد و حمل‌ونقل ۳۵٫۱۰ درصد گران شدند. در همین ماه قیمت غذا نسبت به ماه قبل ۰٫۲ درصد پایین آمد، ولی مسکن ۲٫۷۱ درصد و حمل‌ونقل ۲٫۷۹ درصد بالا رفت. یعنی اجاره و قبض هنوز از تورم کل سریع‌تر بالا می‌رود. برای تصویر کامل بودجهٔ ماهانه به هزینه زندگی در استانبول سر بزنید.
چرا ENAG عدد دیگری می‌دهد؟
گروه ENAG برآورد مستقل خود را ۴۶٫۶۱ درصد اعلام کرد. این عدد رسمی نیست و مبنای قانونی سقف اجاره هم نیست. مبنای قانونی فقط آمار TÜİK است. به همین دلیل گرانی واقعی که حس می‌کنید ممکن است از سقف قانونی بیشتر باشد، ولی حق قانونی صاحب‌خانه در تمدید همان ۳۱٫۴۹ درصد است.
نکات عملی افزایش اجاره ترکیه برای ایرانیان
- تاریخ تمدید قرارداد را در تقویم بگذارید و ۳۰ تا ۴۵ روز قبل با صاحب‌خانه صحبت کنید.
- سقف را از ماه تمدید بخوانید: سقف مهر ۳۱٫۴۹٪ است و برای آبان باید تورم اکتبر را صبر کنید (TÜİK معمولاً اوایل ماه بعد اعلام می‌کند).
- هر افزایش را کتبی بگیرید و رسید پرداخت نگه دارید.
- درآمدتان را با حداقل حقوق ترکیه و شرایط اقامت کاری مقایسه کنید تا ببینید سهم اجاره از بودجه چقدر است.
- اگر بر سر عدد توافق نشد، پیش از رفتن به دادگاه مشاورهٔ حقوقی بگیرید. این مطلب مشاورهٔ حقوقی نیست.
سؤالات متداول افزایش اجاره ترکیه
افزایش اجاره در ترکیه در مهر ۱۴۰۵ چند درصد است؟
حداکثر ۳۱٫۴۹ درصد، برابر میانگین دوازده‌ماههٔ تورم که با اعلام تورم سپتامبر مشخص شد.
آیا سقف ۲۵ درصدی هنوز اجرا می‌شود؟
نه. طبق متن قانون، آن سقف فقط برای تمدیدهای تا ۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۴ بود.
سقف برای مستأجر جدید هم هست؟
مادهٔ ۳۴۴ دربارهٔ دوره‌های تمدیدشده است. برای قرارداد تازه، قیمت را بازار تعیین می‌کند.
تورم ترکیه در سپتامبر ۲۰۲۶ چقدر بود؟
طبق TÜİK، ماهانه ۱٫۸۴٪ و سالانه ۲۹٫۷۳٪.
منابع
- mevzuat.gov.tr: قانون تعهدات ۶۰۹۸ (مواد ۳۴۴، ۳۴۵، ۳۴۷ و مادهٔ موقت ۲)
- خبرگزاری آناتولی: تورم سپتامبر ۲۰۲۶
- Bloomberg HT: تورم سپتامبر
- Euronews Türkçe: TÜİK در برابر ENAG و گروه‌های هزینه
توجه: صفحهٔ بولتن TÜİK در این اجرا باز نشد؛ اعداد از رسانه‌هایی است که آن را نقل کرده‌اند و با هم یکسان بودند. متن قانون از mevzuat.gov.tr خوانده شد.
آخرین به‌روزرسانی: ۱۴ مهر ۱۴۰۵ (۶ اکتبر ۲۰۲۶).
